Kiến thức cần nhớ
Ví dụ 1: Đặt tính rồi tính:
a) 23,8 : 10
b) 47,5 : 100
Cách giải:
Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 23,8 sang bên trái một chữ số ta cũng được 2,38
Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 47,5 sang bên trái hai chữ số ta cũng được 0,475
Quy tắc: Muốn chia một số thập phân cho 10, 100, 1000 ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba,… chữ số.
Nhận xét: Khi chia một số thập phân cho 10, 100, 1000 ta được kết quả bằng với việc nhân số thập phân đó với 0,1; 0,01; 0,001
a : 10 = a x 0,1
a : 100 = a x 0,01
a : 1000 = a x 0,001
Ví dụ 2: Tính nhẩm:
a) 17,45 : 10
b) 24,9 : 10
c) 423,8 : 100
d) 7663,14 : 1000
Cách giải:
a) 17,45 : 10 = 1,745
b) 24,9 : 10 = 2,49
c) 423,8 : 100 = 4,238
d) 7663,14 : 1000 = 7,66314
Chú ý: Khi dời dấu phẩy sang trái mà không đủ chữ số, ta thấy thiếu bao nhiêu chữ số thì thêm vào đó bấy nhiêu chữ số 0.
0,15 : 10 = 0,015
2,78 : 100 = 0,0278
45,3 : 10000 = 0,00453
89,13 : 100= 0,8913
Kết luận:
Muốn chia một số thập phân cho 10, 100, 1000,... ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba,...chữ số.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Tính nhẩm:
a) 43,2:10 0,65:10
432,9:100 13,96:1000
b) 23,7:10 2,07:10
2,23:100 999,8:1000
Hướng dẫn giải
a) 43,2:10=4,32 0,65:10=0,065
432,9:100=4,329 13,96:1000=0,01396
b) 23,7:10=2,37 2,07:10=0,207
2,23:100=0,0223 999,8:1000=0,9998
Bài 2: Tính nhẩm rồi so sánh kết quả tính:
a) 12,9:10 và 12,9×0,1;
b) 123,4:100 và 123,4×0,01;
c) 5,7:10 và 5,7×0,1;
d) 87,6:100 và 87,6×0,01.
Hướng dẫn giải
a) 12,9:10=1,29;
12,9×0,1=1,29
Do đó: 12,9:10=12,9×0,1;
b) 123,4:100=1,234;
123,4×0,01=1,234
Do đó: 123,4:100=123,4×0,01;
c) 5,7:10=0,57;
5,7×0,1=0,57
Do đó: 5,7:10=5,7×0,1
d) 87,6:100=0,876;
87,6×0,01=0,876
Do đó: 87,6:100=87,6×0,01.
Bài 3: Một kho gạo có 537,25 tấn gạo. Người ta đã lấy ra 110 số gạo trong kho. Hỏi trong kho còn lại bao nhiêu tấn gạo?
Hướng dẫn giải
Cách 1:
Số gạo đã lấy ra là:
537,25:10=53,725 (tấn)
Số gạo còn lại trong kho là:
537,25−53,725=483,525 (tấn)
Đáp số: 483,525 tấn.
Cách 2:
Phân số chỉ số gạo còn lại là:
1−110 = 910 (số gạo lúc đầu)
Số gạo còn lại trong kho là:
537,25:10×9=483,525 (tấn)
Đáp số: 483,525 tấn.